ایران و سازمان همکاری شانگهای

در حالی که نماینده یک گام اصلی نمادین است ، نهایی کردن عضویت ایران در پیمان شانگهای ، برای چالش های سیاسی ، اقتصادی و امنیتی فعلی این کشور یک پاناسه نیست.

16 نوامبر 2022

پیش از وقوع اعتراضات گسترده اخیر ، رهبران ایران در تلاش بودند تا از طریق عضویت رسمی در سازمان همکاری شانگهای (SCO) ، انزوا بین المللی کشور خود را بهبود بخشند. به گفته خبرگزاری رسمی ایالتی ، مقامات ایرانی هنوز معتقدند که پیوستن رسماً به SCO - که قرار است تا آوریل 2023 رخ دهد - در بخش های اقتصادی ، تجاری و استراتژیک مزایایی به همراه خواهد داشت. علاوه بر این ، از دیدگاه خود SCO ، همکاری سیاسی ایران ممکن است برای روابط این سازمان با جهان اسلام مفید باشد. با این حال ، با توجه به تأثیر تحریم های بین المللی و سایر اشکال فشار - که فقط پس از سرکوب ایران در اعتراضات شدت یافته است - این مرحله ممکن است تغییر اساسی در ژئوپلیتیک منطقه ایجاد نکند.

تا سال 2021 ، تجارت بین کشورهای ایران و SCO از 651 میلیارد دلار فراتر رفت و به محض اینکه ایران به طور رسمی عضو SCO شد ، اهرم قابل توجهی برای تهران ایجاد می شود ، زیرا این کشور برای خنثی کردن تحریم های غربی بدون ایجاد توافق به کشورها ، موقعیت بهتری خواهد داشت. که آنها را تحمیل کرد. علاوه بر این ، ایران قادر خواهد بود ظرفیت چین و روسیه را برای حرکت در فشار غربی جلب کند. در حال حاضر ، ایران در انتظار تحولات جدید در شورای امنیت است ، اما همزمان برای نهایی کردن یک قرارداد 25 ساله با چین و یک قرارداد بلند مدت با روسیه تلاش می کند. در نهایت ، در این زمینه ، عضویت رسمی ایران در SCO می تواند امنیت منطقه ای را ارتقا بخشد و پیام وحدت ارسال کند.

با این حال ، چالش های اساسی وجود دارد که می تواند از تحقق این مزایا جلوگیری کند. ایران به دلیل کمبودهای خود در شبکه های راه آهن و جاده مدرن و عدم دسترسی به بندر ، به عنوان یک مسیر ترانزیت کاملاً جذاب نیست. توسعه امکان پذیر است ، اما ایران در تأمین مالی ارتقاء های وسیع ، که با عضویت در SCO کاهش نمی یابد ، دچار مشکل می شود. علاوه بر این ، نه چین (مهمترین عضو SCO) و نه هند همانطور که انتظار می رفت در ایران سرمایه گذاری نکرده اند. به نظر می رسد که هیچ یک از ملت ها مایل به تحریک واکنش های آمریکایی نیستند ، و عضویت رسمی SCO بعید است که این واقعیت را تغییر دهد. اگرچه چین در حال حاضر صادرات نفت ایران را خریداری می کند ، اما اگر واشنگتن اصرار دارد تحریم های تجاری با ایران را اعمال کند ، احتمالاً همچنان به این موارد ادامه خواهد داد. علاوه بر این ، با توجه به تنش در مورد نقش هندی در توسعه بندر ایران چاباهار ، هند بعید است که عمیق تر در ایران سرمایه گذاری کند. بنابراین ، ایران فقط در صورت حذف تحریم های ایالات متحده ، ظرفیت بیشتری برای تأمین مالی پروژه های توسعه مورد نیاز خواهد داشت. به طور کلی ، با وجود وجود پتانسیل بالا در همه زمینه ها ، حجم تجارت در وضعیت فعلی مطلوب نیست.

با توجه به چشم انداز - البته نامشخص - برای افزایش تجارت بین اعضای ایران و SCO ، همسایگان ایران باید چند مورد را در نظر بگیرند. اول ، با توجه به وضعیت فعلی همکاری های اقتصادی و نظامی بین پکن و تهران ، برای سایر بازیکنان خاورمیانه عاقلانه خواهد بود که تصور کنند هر فناوری چین نیز در دسترس تهران است. امارات و عربستان سعودی نیز باید به توافق های تسلیحاتی خود با چین توجه داشته باشند که می تواند ظن اسرائیل و ایالات متحده را برانگیخت. اگرچه واشنگتن ، اورشلیم ، ریاض و ابوظبی ممکن است نگرانی در مورد عضویت در SCO ایران داشته باشند ، این اقدام می تواند این ایالت ها را به هم نزدیک کند ، بنابراین روابط را در اردوگاه ضد ایران تقویت می کند.

عضویت رسمی ایران در SCO در سالهای اخیر توسط دیپلماسی فعال ایران امکان پذیر شده است ، اما تعدادی از موانع جاده ای ژئوپلیتیکی همچنان مانع تحقق مزایای وعده داده شده این پیمان می شوند.

UMUD SHOKRI یک مشاور ارشد سیاست خارجی ، استراتژیست انرژی و مشاور در Analytics Gulf State (GSA) است. او را در توییتر دنبال کنید: Ushukri.

کارنگی در مورد مسائل مربوط به سیاست های عمومی مواضع نهادی نمی کند. نظرات ارائه شده در اینجا از نویسندگان (ها) است و لزوماً منعکس کننده نظرات کارنگی ، کارکنان آن یا معتمدان آن نیست.